Zapalenie płuc – przyczyny, objawy i leczenie

Zapalenie płuc objawy może być wywołane przez bakterie, wirusy lub grzyby. Określenie przyczyny zachorowania ma kluczowe znaczenie dla leczenia. Choroba jest groźna dla osób w każdym wieku, ponieważ może uszkadzać płuca i w konsekwencji układ krążenia. Jakie są dokładne przyczyny i jak przebiega leczenie zapalenia płuc?

Zapalanie płuc – co jest?

Zapalenie płuc to stan zapalny miąższu płucnego, podczas którego dochodzi do wysięku. Taki stan powoduje zmniejszenie objętości płuc, co wpływa na mniejszą wydajność układu oddechowego. U chorych występują duszności, nawet podczas niewielkiego wysiłku, wzrasta tętno, a w niektórych przypadkach występuje sinica. Choroba może mieć różne przyczyny, np. infekcja bakteryjna lub wirusowa. Leczenie zależne jest od rodzaju zakażenia.

Rodzaje i przyczyny zapalenia płuc

Przyczyny zapalenia płuc są różne, ale chorobę można podzielić na 3 główne typy, ze względu na czynnik wywołujący stan zapalny. Należą do nich:

  • Bakteryjne zapalenie płuc – jego przyczyna są bakterie Gram (+) i Gram (-), a oraz beztlenowe, do których należą m.in. dwoinka zapalenia płuc mykoplazmatyczne zapalenie wywołuje bakteria Mycoplasma.
  • Wirusowe zapalenie płuc – może być wywołane przez wirus grypy, odry, różyczki lub adenowirusami.
  • Grzybicze zapalenie płuc – jego przyczyną są najczęściej Candida albicans lub Aspergillus fumigatus.
  • Alergiczne – wywołane jest kontaktem płuc z alergenem, np. pyłkami traw
    chemiczne zapalenie.

Chorobę można również podzielić na szpitalne i poszpitalne zapalenie płuc, które są wywołane m.in. przez Pseudomonas aeruginosa, Escherichia coli lub Klebsiella pneumoniae. U niektórych pacjentów choroba ma podłoże samoistne i obejmuje pęcherzyki płucne.
Rodzaje zapalenia dzielą się również ze względu na umiejscowienie stanu zapalnego w płucach. Należą do nich:

  • Odoskrzelowe zapalenie płuc – wywołane jest przeniknięciem drobnoustrojów z oskrzeli do płuc, które wywołują wieloogniskowy stan zapalny. Często występuje u pacjentów, których układ krążenia jest osłabiony lub w wyniku przeniknięcia do płuc ciała obcego.
  • Płatowe zapalenie płuc – jego przyczyną, często jest  paciorkowiec, który wywołuje stan zapalny w całym płucu i opłucnej.
  • Segmentalne zapalenie – stan zapalny występuje w danym płacie płuca.

Czynnniki, które zwiększają ryzyko zachorowania na zapalenie płuc
Istnieją pewne czynniki, które zwiększają ryzyka wystąpienia stanu zapalnego w płucach:

  • podeszły wiek
  • osłabiony układ odpornościowy
  • leczenie immunosupresyjne
  • palenie papierosów
  • przemęczenie organizmu, które osłabia funkcje ochronne
  • nadmiar alkoholu i niezdrowa dieta
  • choroby przewlekłe (cukrzyca, miażdżyca, niewydolność serca)

Zdarza się, że na zapalenie zapadają osoby chore, które długotrwale przebywają w pozycji leżącej – najczęściej są nieprzytomne.

Objawy zapalenia płuc, które często występują

Zapalenie płuc u osób starszych jest szczególnie niebezpieczne, ponieważ może doprowadzić do zgonu. Dlatego warto jak najprędzej rozpocząć leczenie, aby nie dopuścić do rozwoju stanu zapalnego. Istnieje wiele symptomów, które wywołuje zapalenie płuc, objawy u dorosłych to:

  • kaszel z ropną plwociną
  • ból w klatce piersiowej
  • gorączka w zaawansowanym stadium

Przy typowym zapaleniu, stan zdrowia pogarsza się szybko. Natomiast objawy atypowego zapalenia nasilają się stopniowo i należą do nich:

  • suchy kaszel
  • ból głowy i gardła
  • bóle mięśniowe
  • wymioty lub biegunka
  • znaczne osłabienie

Jak leczyć zapalenie płuc?

Wielu pacjentów zastanawia się, jak leczyć zapalenie płuc? Kluczową rolę odgrywa leżenie w łóżku, ponieważ organizm jest osłabiony i prędzej się regeneruje. Ważna jest częsta zmiana pozycji lub delikatne opukiwanie płuc. Klatkę piersiową i tylną część pleców można posmarować maścią rozgrzewającą lub spirytusem. Warto co pewien czas przewietrzyć pomieszczenie, w którym przebywa chory. Nie wolno narażać go jednak na działanie zimnego lub mroźnego powietrza. Dlatego należy to robić rozważnie, np. delikatnie uchylić okno.

Leczenie farmakologiczne polega na przyjmowaniu leków: przeciwzapalnych, antybiotyków, środków nasercowych (w razie zaburzeń pracy serca) oraz wykrztuśnych. Posiłki powinny być lekkostrawne, aby nie obciążać organizmu. Niektórym pacjentom podawany jest tlen. Leczenie zapalenia płuc najczęściej odbywa się w warunkach domowych, ale w ciężkich przypadkach lekarz kieruje pacjenta do szpitala. Należą do nich: niskie ciśnienie tętnicze, ropień płuc, ropniak opłucnej, stan zapalny obu płuc i duszności, niewydolności wątroby, nerek lub serca.

Zapalenie płuc u dziecka – objawy i leczenie

U dzieci w początkowej fazie, często występuje bezobjawowe zapalenie płuc. Natomiast z czasem choroba wywołuje duszność, kaszel, gorączkę oraz osłabienie. Dzieci często zarażają się od rodzeństwa lub rówieśników. W zależności od rodzaju zapalenia, leczenie polega na podawaniu antybiotyków, leków przeciwgorączkowych, przeciwbólowych lub przeciwzapalnych – decyduje o tym lekarz. W przypadku wirusowego zapalenia, dziecko przyjmuje leki przeciwwirusowe. U dzieci może pojawić się zachłystowego zapalenia płuc, objawy towarzyszące są mniej lub bardziej intensywne. Natomiast bakterie i wirusy przedostają się do płuc przez krwiobieg, przełyk lub drogi oddechowe.

Czy zapalenie płuc jest zaraźliwe?

Stan zapalny to skutek infekcji bakteryjnej, wirusowej lub grzybiczej. Dlatego zarówno dzieci, jak i osoby dorosłe mogą zarazić się patogenem chorobotwórczym. Jednak nie w każdym przypadku powstaje stan zapalny płuc. Dlatego kluczową rolę odgrywa układ odpornościowy, o który należy dbać przez cały rok. Chory powinien ograniczać spotkania z innymi osobami. To ważne również ze względu na fakt ograniczenia kontaktu organizmu z drobnoustrojami, które mogą wywołać inne stany chorobowe, np. zapalenie zatok, itd.

Jak długo trwa leczenie zapalenia płuc?

Typowe zapalenie trwa ok. 7-10 dni, natomiast w cięższych przypadkach nawet 14-21 dni. Najczęściej po zakończeniu leczenia, pacjent udaje się na wizytę kontrolną. Nie wolno przerywać przyjmowanych leków.
Zapalenie płuc może w początkowej fazie wywoływać objawy przypominające przeziębienie i grypę. Jednak nieleczone prowadzi do powikłań. Dlatego warto jak najprędzej skonsultować się z lekarzem, który zastosuje odpowiednie leczenie.